Sekrety kawy

Kawa, owa odtrutka wina, popędza wyobraźnię i usuwa w ten sposób ból głowy i troski, nie zachowując ich, jak tamten trunek, na dzień następny. 

 Julien Offray de La Mettrie

Byliśmy już na herbatce z Herbatą, teraz pora zgłębić sekrety Kawy. Pijemy ją codziennie, ale czy wiemy na jej temat coś więcej niż to że w sklepie dostaniemy ją w formie tzw zwykłej lub rozpuszczalnej? Tak więc zaczynamy.

Znacie legendę o odkryciu owoców krzewów kawy?
Wszystko zaczęło się na terenie obecnej Etiopii. Pewien pasterz imieniem Kaldi wypasając kozy zauważył, że jego stado po zjedzeniu czerwonych owoców staje się bardziej energiczne i odważne. Zaciekawiony tym zjawiskiem, postanowił sam spróbować owoców. Po ich spożyciu Kaldi zaczął tańczyć wraz ze swoim stadem. Inne źródła podają, że Kaldi zaniósł czerwone owoce do miejscowego szamana, który wrzucił je w ogień. Ich aromat był tak intensywny, że musieli je wydobyć z ognia i wrzucić do wody i tak miał powstać pierwszy kawowy napar.

Źródło: http://dzialkowiec.pixelart.com.pl/art/kawa.jpg

Na świecie rozpoznano już około 500 gatunków kawowców, ale najpopularniejszymi z nich w dalszym ciągu pozostają arabika (69% upraw), robusta (30%) i liberika (1%). Na plantacjach wysokość drzew jest utrzymywana na maksymalnej wysokości 2,5m, natomiast dziko rosnące kawowce osiągają wysokość nawet do kilkunastu metrów. Jego liście są owalne i błyszczące o ciemnozielonym kolorze, białe kwiaty pojawiają się po każdych opadach deszczu, mają owocowy - jaśminowy zapach i szybko przekwitają. Owoce kawowców są okrągłe i lekko wydłużone, dojrzałe są po około 7-11 miesiącach kiedy owoce nabierają bordowego koloru. Kawę hoduje się w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, pomiędzy zwrotnikiem Raka i Koziorożca. Obecnie uprawy prowadzone są na wszystkich kontynentach, poza Europą. Miejsce uprawy ma bardzo duży wpływ na jakość i smak kawy. Uprawia się ją na wysokościach od 200 do 2500 m n.p.m. Im wyżej usytuowane są plantacje tym otrzymywana z nich kawa jest wyższej jakości. Ma to związek z niższymi temperaturami, dzięki czemu owoce dojrzewają dłużej nabierając pełni smaku.
Ważną rolę odpowiadająca za jakość kawy stanowi jej obróbka. Począwszy od zbiorów gdzie najwyższą jakość uzyskamy stosując metodę zrywania poszczególnych ziaren i od razu dokonywania ich selekcji, niższą jakość uzyskamy stosując ręczną metodę ściągania lub mechaniczny zbiór ziaren. Następnie musimy wydobyć ziarno z owocu, możemy to zrobić w procesie suchym - gdzie suszymy owoce na słońcu, procesie mokrym, lub w tzw honey proces - gdzie owoce są najpierw myte i pozbawiane skórki następnie są suszone w pełnym słońcu. Dochodzimy teraz do palenia ziaren, to właśnie na tym etapie kawa nabiera intensywności i wydobywane są z niej smaki takie jak słodycz, gorycz czy kwasowość. Ziarna pali się przez ok 20  min w temperaturze 200 - 300 stopni, po czym musi być gwałtownie schłodzona. W zależności od tego jaki smak kawy chcemy uzyskać stosuje się trzy rodzaje palenia: jasny, średni i ciemny.

Teraz już wszystko zależy od nas ;) na jaką kawę macie ochotę?
W zależności od tego jaką kawę chcemy przyrządzić musimy odpowiednio zmielić kawę. Idąc z koleżankami na kawę nie musimy się tym przejmować, barista w kawiarni zrobi wszystko za nas ;) natomiast parząc kawę w domu pamiętajmy aby zawsze kawę przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu, ponieważ bardzo szybko traci swoje olejki aromatyczne. Nie trzymajmy kawy w lodówce, bardzo silnie pochłania zapachy, jest to dobra metoda do sprzątania lecz nie jeśli chcemy ją jeszcze zaparzyć.

Fot. Grzegorz Małolepszy

Jeśli już jesteśmy przy parzeniu kawy, jest wiele sposobów, niektóre już zapomniane inne wznoszą się na wyżyny popularności. Zacznijmy od metody arabskiej - tygiel to mały miedziany dzbanuszek z drewnianą rączką. Pierwotnie parzono kawę w tyglu w rozgrzanym piasku pod ogniskiem, teraz wystarczy dzbanuszek postawić na kuchence ;)
Moka czyli włoska kafetierka pozwala na uzyskanie przefiltrowanej kawy w domowych warunkach.
Frenchpress, kolejna włoska metoda parzenia kawy. Po zaparzeniu kawy w frenchpressie, wciskamy tłok, tak aby fusy zostały na dole dzbanka. Daje to wrażenie porównywalne do kawy przelewowej.
Dripper - kawa filtrowana. Do jej przygotowania używa się różnych urządzeń od ekspresów po plastikowe czy porcelanowe drippery, w których umieszcza się papierowy filtr. Dzięki tej metodzie uzyskujemy łagodny i czysty napar w kolorze bursztynowo herbacianym.

Chemex
Fot. Grzegorz Małolepszy

Chemex jest bardzo podobny do drippera ale stanowi on całościowe urządzenie. Przy tej metodzie mamy jednak do czynienia z trochę innymi filtrami, są one grubsze i złożone na cztery części, dzięki czemu uzyskamy jeszcze bardziej klarowny napar.
Aeropress to kolejne urządzenie parzące kawę na zasadzie wytłaczania, w budowie przypomina strzykawkę. Na początku zaparzamy kawę a następnie przeciskamy ją przez filtr otrzymując intensywny napar.
Syfon do kawy, urządzenie przypominające laboratorium chemiczne, używane przez specjalistów, a parzenie w nim kawy jest bardzo widowiskowe.
Ekspresy ciśnieniowe, które każdy z nas zna z kawiarni

Teraz pora na najprzyjemniejszą część czyli rodzaje kaw jakimi raczą nas kawiarniani bariści ;D

Fot. Grzegorz Małolepszy

Espresso czyli mała bardzo wyrazista kawa, dosłownie na jeden łyk często podawana w towarzystwie szklaneczki wody do popicia. Jej siostrą jest espresso dopio, podwójna porcja espresso. W tej rodzinie mamy również espresso macchiato czyli espresso z dodatkiem piany mlecznej. Americano jest to kawa czarna przedłużana gorącą wodą, natomiast cappuccino jest kawą z spienionym mlekiem. Cafe latte lub latte macchiato to również kawa z mlekiem, z tym że podawana jest w wysokiej szklance i najczęściej jest podawana warstwowo (mleko, kawa, mleczna piana). Ice coffe lub cafe frappe nie raz uratowała nas w czasie upałów ;) jest przygotowywana na bazie lodów lub kostek lodu z różnymi dodatkami od mleka począwszy do syropów smakowych i wielu innych. Irish coffee to kawa z whisky i śmietanką. 

Pracuję w gastronomii i często jestem świadkiem lub słyszę o sytuacjach kiedy Goście zamawiają kawę np latte bez mleka czyli zwykłą czarną kawę, ale oczywiście upierają się że to latte, lub w drugą stronę ;) jest wiele dziwnych zasłyszanych sytuacji tego typu. Mam nadzieję że choć trochę udało mi się wyjaśnić na czym polegają różnice i zapoznać Was z drogą jaką przechodzi każde ziarno przed tym nim będziemy się raczyć jego pysznym smakiem.

Fot. Grzegorz Małolepszy

Chciałam podziękować kilku osobom dzięki którym ten post by nie powstał. Grzesiu, Daria, Bartek, Seba dziękuję, zaraziliście mnie swoją miłością do kawy i pozytywną wkrętką w tym temacie, dzięki Wam codzienna kawa to nie zwykła rutyna a wyjątkowe przeżycie. Grzesiu dziękuję za super zdjęcia. Daria dzięki za niezbędne materiały. Jesteście najlepsi! ;* <3

Królowa jesieni - DYNIA

Jesień zawitała już do nas na dobre, ale nie ma co się martwić bo wraz z jesienią witamy sezon dyniowy! 

Jeśli posiadamy ogródek lub działkę to pewnie rośnie na niej królowa jesieni – DYNIA. Jeśli nie pewnie kupujemy w sklepie lub na lokalnym targu. Ale czy zwracamy uwagę na to, jaką dynie kupujemy i czym od różnią się poszczególne odmiany? Pewnie nie. Dlatego dziś opiszę najpopularniejsze w Polsce odmiany dyń i ich bogactwo naturalne.

Dynia zwyczajna ma okrągły lub podłużny kształt, kolor skórki od zielonkawego do jasnożółtego lub pomarańczowego, a miąższ może być żółty lub pomarańczowy. Może ważyć nawet do 40-50 kg. Ze względu na swój niezbyt słodki i aromatyczny smak jest najczęściej używana do przygotowywania domowych przetworów.

Dynia zwyczajna

Z herbatą na herbatce

Każdy z Nas przynajmniej raz dziennie pije filiżankę herbaty. Zielona, czarna, biała, smakowa... Jest ich wiele. Ale co tak naprawdę wiemy o trunku, który tak często pijemy?

Herbata to napar z suszonych liści i pąków rośliny o tej samej nazwie. Napar herbaciany zawiera teinę, tak więc mocna herbata jest pobudzająca, a ta słabiej zaparzona jest orzeźwiająca. W wielu krajach picie herbaty stało się tradycją, ceremonią odrywającą jej uczestników od trudów codziennego życia.
Od XVw w Japonii istnieje Droga Herbaty - droga do doskonałości. Ta ceremonia parzenia herbaty odbywa się w specjalnym ogrodowym pawilonie. Całe otoczenie wokół pawilonu powinno być stworzone w pełnej harmonii i pięknie. Na początku ceremonii uczestnicy myją ręce w specjalnie przygotowanej wodzie źródlanej, symbolizuje to przemycie duszy. Po wejściu do pawilonu goście podziwiają dekoracje (obraz, kaligrafie lub kompozycje kwiatowe) umieszczone w specjalnej wnęce. Następnie mistrz ceremonii wsypuje herbatę do miseczki, zalewa wodą, a potem ubija bambusową trzepaczką aż na powierzchni pojawi się piana. Kiedy herbata jest już gotowa goście piją ją z jednego naczynia, potem każdy z nich dostaje inny rodzaj herbaty.
W Rosjii główną rolę w ceremonii parzenia herbaty odgrywa samowar. Do ceremonia używali specjalnego rodzaju herbaty - karawanowej. Jej transport z Chin do Rosji trwał bardzo długo. W tym czasie suszona herbata, przez zachodzące w niej reakcje chemiczne, nabierała całkiem nowe walory smakowe i zapachowe. Herbata była przygotowywana z wielką starannością.
Tybetańczycy Przygotowują napar z herbaty prasowanej - 50-70g na litr wrzątku. Do takiego napoju dodają 100-1500g topionego masła z mleka jaka i soli. Całość jest ubijana do uzyskania jednolitej konsystencji. Taką herbatę nazywają czasuma. Po roztarciu czasumy z mąką jęczmienną powstaje potrawa zwana czambu.
W Chinach herbata jest parzona w haiwanie - specjalnym naczyniu w kształcie rozszerzającej się ku górze czarki. Po zalaniu herbaty wrzątkiem przykrywa się ją na 3-4 min. Chińczycy najczęściej piją zieloną herbatę bez żadnych dodatków, nawet cukru. Na północy Chin rozpowszechnione jest picie zielonej herbaty z mlekiem, masłem i solą.
Tradycja picia herbaty w Anglii ma długą historie. Napar herbaciany w Wielkiej Brytanii spożywa się o określonych porach: przy śniadaniu, w czasie lunchu i w okolicach podwieczorka o godzinie 17. W Anglii pita jest herbata pochodząca ze wschodnich Indii. Dodają do niej mleko lub śmietankę. Herbatę parzy się w czajniczkach, wsypując tyle łyżeczek herbaty ile jest używanych filiżanek. Parzy się ją 5 min. Następnie rozlewa się ją do filiżanek z wcześniej nalanym mlekiem lub śmietanką. Dolanie herbaty do mleka a nie mleka do herbaty ma względy estetyczne, uzyskuje się w ten sposób ładniejszy kolor i napój lepiej się miesza.
W Ameryce nie ma żadnych obrzędów związanych z piciem czy parzeniem herbaty. Lecz Amerykanie są prekursorami spożywania mrożonej herbaty. W 1904r Richard Blechynden (handlarz herbaty) w upalny dzień dorzucił do naparu herbacianego kostki lodu, tym samym wynalazł on mrożoną herbatę. jest ona ulubionym napojem Amerykanów. Najczęściej jest pita z cukrem lub cytryną.
We wschodniej Fryzji w Niemczech pita jest mocna herbata z odrobiną rumu oraz tradycyjna "koppkes". Jest to napar z mieszanki herbat z północno-wschodnich Indii. Parzy się ją wkładając do filiżanki kawałek kandyzu "kluntje", następnie nalewa się herbatę i dodaje "rohni" - nie ubitą śmietanę. Całości nie mieszamy, w ten sposób uzyskujemy warstwy. W ten sposób najpierw pijemy herbatę z "wulkje" - chmurką śmietany, następnie cierpką herbatę i na koniec słodzoną herbatę. Fryzyjczycy piją nie mniej niż trzy filiżanki herbaty na raz, co by uwłaczało ich tradycji. Koppkes pite jest we Fryzji 3 a nawet 5 razy dziennie.
Szkoci parzą herbatę wlewając w pierwszej kolejności do filiżanki whiskey, posypują ją cukrem, zalewają gorącą herbatą i zdobią śmietanką.

A teraz wyjawię Wam sekret parzenia herbaty. Herbatę należy parzyć w ogrzanym wcześniej czajniku, imbryku czy naczyniu. Herbata tak parzona ma więcej smaku i aromatu. Natomiast ta z zimnego naczynia jest bez smaku. I to cała filozofia i sekret parzenia dobrej herbaty. Proste, prawda? 

Na zdrowie ;)

Zasady przyrządzania surówek i sałatek

Owoce i warzywa są wszechobecne w naszej codziennej diecie. Nie wyobrażam sobie obiadu bez sałatki, surówki czy warzyw w jakiejkolwiek innej formie. Sałatki są też doskonałą przekąską na mały głód oraz dla osób dbających o figurę. Są zdrowe i pożywne, zawierają dużo witamin i składników odżywczych oraz mineralnych. Ale czy przyrządzamy je prawidłowo, tak aby zachować jak najwięcej bogactwa zawartego w warzywach i owocach?

Orientalna sałatka z kurczakiem

 

Surówki i sałatki z warzyw:

1. Wybierajmy warzywa świeże, jędrne i dojrzałe - mają one najwięcej wartości odżywczych, a po za tym przyciągają wzrok ponieważ wyglądają apetycznie i efektownie.
2. Przed przygotowaniem sałatki czy surówki warzywa należy dokładnie umyć i wypłukać (jeśli jest taka potrzeba użyjmy do tego szczoteczki) i pozostawić do ocieknięcia. Ważne jest by nie moczyć warzyw, zawarta w nich witamina C i witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie, przy moczeniu przechodzą one do wody.
3. Warzywa obieramy cienko - najwięcej cennych składników odżywczych jest umiejscowionych właśnie pod skórką.
   

Wielkanoc od kuchni

Wielkanoc jest świętem nowego początku, zwycięstwa dobra nad złem. Dawniej była znana jako święto powitania wiosny, dzięki czemu jest taka kolorowa i radosna. Święta Wielkanocne mają wielkie symboliczne znaczenie i symbole, które z biegiem czasu zatraciły swoje pierwotne znaczenie. W Wielką Sobotę szykujemy piękne koszyczki, które zanosimy do kościoła, by poświęcić i podziękować za dane nam pokarmy oraz uzyskać dobrą wróżbę na kolejny rok. Za to są odpowiedzialne symbole umieszczone w święconkach.

Jajka są symbolem nowego życia, i panującego porządku.
Chleb jest symbolem hostii, darem bożym, pokarmem nadprzyrodzonym, który zaspokaja wszystkie ludzkie potrzeby.
Mięso to zdrowie, dostatek i płodność
Sól, pieprz, chrzan to biblijne gorzkie zioła, które mają chronić pokarm przed zepsuciem. Sól i pieprz oznaczają nieśmiertelność i oczyszczenie.
Chrzan jest również odzwierciedleniem ludzkiej siły, im mocniejszy tym lepszy, oczyszcza nasz organizm w sposób dosłowny i symboliczny.
Babka wielkanocna upieczona własnoręcznie przez domowników symbolizuje bogactwo oraz doskonałość. 
Baranek to symbol Zmartwychwstałego Chrystusa Odkupiciela, baranek stanowi również ochronę przed pożarem i śmiercią domowników.
Palma Wielkanocna najczęściej zrobiona z bazi, zielonych gałązek lub wierzby, bardzo kolorowa jest symbolem zmartwychwstania. Wiecznie zielony bukszpan to znak nieśmiertelności. Zielone gałązki to znak przyrody obumierającej zimą i ożywającej wiosną. Poświęcona i trzymana do kolejnych świąt palma ma za zadanie chronić nas przed wszelkimi chorobami.
W Wielką Sobotę święcenia w kościele mają nadaną dwojaką symbolikę - wodę i ogień. Ogień, symbol Chrystusa, iskra go wywołująca oznacza zmartwychwstanie i wyjście Jezusa z grobu. Woda to oczyszczenie, uzdrowienie ciała i odrodzenie duszy. Zgodnie z tym jakie symboliczne znaczenie ma woda, według tradycji każdy powinien zostać nią oblany w Lany Poniedziałek.

Źródło: www.przedszkolepromyczek.eu

Jajka

1. Jajka są źródłem pełnowartościowego białka.
2. Najlepiej jest je przechowywać w lodówce, w kartonowym opakowaniu.
3. Zachowują świeżość przez trzy tygodnie.
4. Świeże jajko włożone do szklanki z wodą opadnie na dno, tygodniowe unosi się na powierzchni.
5. Przed użyciem trzeba je umyć, a przeznaczone do jedzenia na surowo - sparzyć wrzątkiem.
6. Gotuje się je:
   - na miękko 2-3 min
   - na półtwardo 4-5 min
   - na twardo 8-10min.
7. Aby nie popękało w czasie gotowania, należy włożyć je do zimnej, osolonej wody.
8. Skorupka łatwo zejcie, jeśli pougotowaniu ostudzimy jajka w zimnej wodzie.
9. Sadzone jajka będą szkliste, jeśli posolimy je dopiero na talerzu a nie wcześniej na patelni.
10. Jajka w koszulkach powinno się gotować w osolonej wodzie z odrobiną octu. Jajko powinno się wbijać do uprzednio zamieszanej wody i tuż nad wirem.
11. Co oznaczają symbole na jajkach:
    - 0 - jajka z produkcji ekologicznej
    - 1 - jajka z chowu na wolnym wybiegu
    - 2 - jajka z chowu ściółkowego
    - 3 - jajka z chowu klatkowego.

Cebula

1. Aby cebula w czasie smażenia szybciej była gotowa wystarczy, że posypiemy ją solą, jednocześnie nabierze ładnego złotego koloru.
2. Zapach cebuli najszybciej usuniemy zimną, osoloną wodą.
3. Żeby oczy nie łzawiły w czasie krojenia cebuli wystarczy założyć okulary. Można również przed krojeniem polać nóż wodą, wtedy substancje wywołujące łzawienie nie będą się wydzialały.
4. Aby cebula nie powodowała łzawienia w czasie jej smażenia wystarczy, że zatkamy nos na ten czas.
5. Cebula zapobiega powstawaniu skrzepów w naczyniach krwionośnych co znaczy, że likwiduje skutki tłustej diety i obniża poziom cholesterolu w organizmie.
6. Zawiera cynk poprawiający wygląd skóry.
7. Jest afrodyzjakiem.
8. Gdy drobno pokrojoną cebulę zasypiemy cukrem i odstawimy to powstanie syrop, który leczy kaszel i nieżyty dróg oddechowych.